Oyun terapisi, çocukların yaşadıkları sorunları uzman bir klinisyen eşliğinde oyun oynama yolu ile ifade etmelerini sağlayan terapi yöntemidir. Çocuklar, yaşadıkları duygusal zorlukları yetişkinler gibi kelimelerle ifade edemeyebilirler. Lakin terapi sırasında oyun oynayan çocuklar kendilerini rahat bir şekilde ifade edebilme imkanı bulabilmektedir.
Oyun Terapisi Kaç Yaşına Kadar Uygulanır?
3-12 yaş arası çocuklara uygulanır. Fakat yapılan akademik çalışmalar oyun terapisinin daha büyük yaştaki çocuklar için de etkili olabileceğini göstermektedir. Oyun terapisi için seçilen oyunlar çocuğun mental, duygusal ve davranışsal gelişimi göz önünde bulundurularak seçilmektedir. Terapi süreci, çocukların duygu ve düşüncelerini anlamaya yönelik bir araçtır.
Oyun Terapisini Kimler Yapar?
Oyun terapisi, çocuk ve ergen ruh sağlığı üzerinde uzmanlığını tamamlamış psikolog ve psikiyatrlar tarafından yapılmaktadır. Bu alanda uzmanlaşan ruh sağlığı çalışanları, çocukların ruhsal ve bedensel ihtiyaçları üzerine özel bir eğitim almaktadır. Ayrıca günümüzde filial terapi gibi ebeveynlerin de katılım gösterdiği birtakım yöntemler ve teknikler vardır.
Bu terapilerde anne babalar, evlatları ile iletişim kurmayı ve bu kurdukları iletişimi her geçen gün iyileştirmeyi öğrenirler. Yani filial terapi gibi yaklaşımlar bu süreçte ebeveyn-çocuk bağını güçlendiren bir yaklaşıma sahiptir.
Oyun Terapisi Çocuğa Ne Kazandırır?
Güvenli bir ortamda uygulanan oyun terapisi bir yandan çocukların zihinsel ve emosyonel gelişimini güçlendirirken diğer yandan sorun çözme kapasitelerini güçlendirerek karşılaştıkları problemleri çözebilme kapasitelerini arttırmaktadır.
Çocukların:
- Duygusal ifade becerilerinin geliştirilmesine
- Kaygı ve korkularının azaltılmasına
- Sosyal becerilerinin güçlendirilmesine
- Yaşanan zorlu travmatik deneyimleri işleyebilmesine olanak tanır.
Bu süreçte, çocuklar oyun aracılığıyla yaşadıkları sorunları dolaylı şekilde yansıtırlar.Terapist, çocukların oyunlarına müdahale etmeden onları gözlemler ve ihtiyaçlarına göre yönlendirmelerde bulunur.
Bilişsel Davranışçı Oyun Terapisi Nedir?
Bilişsel davranışçı oyun terapisi (BDOT), çocukların düşünce ve davranışlarını oyun aracılığıyla değiştirmeyi hedefler. Bu terapi yöntemi, bilişsel davranışçı terapinin prensipleriyle, oyun terapisi tekniklerinin birlikte kullanılması anlamına gelir.
Çocuklar, oyun oynarken işlevsiz ve uyumsuz düşüncelerini fark eder ve bunları daha uyumlu ve rasyonel düşüncelerle değiştirmeyi öğrenir. Bu sayede çocuğun davranışlarında olumsuzdan olumluya seyreden değişiklikler meydana gelir.
Araştırmalar; oyun terapisinin, birçok ruhsal problem üzerinde etkili olduğu göstermektedir. Fakat özellikle kaygı problemlerinde, depresif belirtiler üzerinde ve davranış sorunlarında daha önemli bir yerinin olduğu bilinmektedir. Oyun terapistleri, oyun oynarken çocukların bu düşünce, duygu ve davranış düzenleme sürecine eşlik eden bir pozisyondadır.
Oyun Terapisi Nasıl Uygulanır?
Oyun terapisi yönteminin, yapılandırılmış bir yöntem olmasının yanı sıra bu süreçte oyun oynayan çocukların kendilerini ifade edebilmeleri amaçlanır.
Terapi esnasında kullanılan oyuncak gibi araç gereçler çocuğun ilgi alanlarına ve ihtiyaç duyduğu gelişim türüne göre seçilir. Bu materyaller, oyuncak bebekler, figürler, oyun hamurları ya da resim çizme gibi çeşitli aktiviteler olabilir.
Filial Terapi Nedir?
Filial terapi, anne-baba ve çocuk arasındaki duygusal bağın geliştirilmesini hedefleyen bir oyun terapisi tekniğidir.
Ebeveynler, terapistin desteği ile birlikte çocuklarıyla verimli oyun oynamayı öğrenirler. Bu terapi yöntemi, aile içi iletişim sorunlarını çözmeyi ve duygusal bağı artırmayı hedefler.
Filial terapi; anne-babalara, çocuklarındaki duygusal ve fiziksel ihtiyaçları kavrama ve onlarda bu ihtiyaçları doğru bir biçimde karşılama yönünde önemli bir kaynak olarak karşımıza çıkmaktadır. Ebeveynler, filial terapinin aracılığı ile bir yandan çocuklarına güvenli bir alan sunarken, diğer yandan onların duygusal ve fiziksel ihtiyaçlarını anlama ve karşılama yönünde önemli bir yola girmiş olur.
Oyun Terapisinin Faydaları Nelerdir?
Oyun terapisi, çocukların düşünce, duygu, davranış, kendini-dış dünyayı tanıma ve yorumlama gibi alanları düzenlemesine ve bu sayede iç dünyalarındaki çatışmaları iyileştirebilmesine yardımcı olur.
- Çocuklar oyun aracılığı ile anksiyete ve stres kaynaklı davranışlar sergilerler.
- Bu yöntem, çocukların düşünce, duygu ve davranış paterninin gelişimini destekleyerek hissedilen olumsuz duyguları anlamaları ve çözüme kavuşturmaları yönünde yardımcı olur.
- Özgüvenlerini artırır ve bağımsız problem çözme yeteneklerini geliştirir.
- Travmalarını işlemelerine ve onları anlamlandırabilmelerine yardımcı olur.
Çocukların ruhsal ve bedensel bütünlüklerini bozma potansiyeline sahip yaşantıları ile baş edebilmelerine yardımcı olur. Zira bu tür travmatik yaşantılar oyun terapisi ile zihinsel olarak işlenebilir ve normalleştirilerek çocuğun akışta kalması sağlanabilir.
Oyun Terapisi Hangi Sorunlarda Kullanılır?
Oyun terapisi, çocukların çeşitli duygusal ve davranışsal sorunlarının tedavisinde etkili bir yöntemdir.
Oyun terapisinin sıklıkla uygulandığı alanlar şunlardır;
- Anksiyete bozuklukları
- Depresyon
- Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB)
- Davranış bozuklukları
- Özgüven eksikliği
- Sosyal uyum sorunları
Oyun Terapisinin Etkili Olduğu Durumlar
Oyun terapisi, çocukların yaşadıkları travmaları işlemelerini kolaylaştıran etkili bir yöntemdir. Çocuklar, travmatik deneyimlerini oyunla ifade edebilir ve bu olaylarla baş edebilmeyi öğrenebilirler. Ek olarak oyun terapisinin sosyal iletişim kurma konusunda zorluk yaşayan çocuklarda; empati yapma, anlamlandırma, bağ kurma, bir gruba veya duruma uyumluluk gösterme gibi becerileri arttırdığı da bilinmektedir.
Problem çözme yeteneklerini de güçlendirir. Bilişsel temelli oyun terapileri, çocukların düşünme şekillerini düzenleyerek olumlu ve uyumlu davranışların gelişimine katkıda bulunur. Düşünce biçimi değişen çocukların sorun çözme yetenekleri de bu temelde olumlu bir yöne seyreder.
Oyun Terapisi Hangi Durumlarda Kullanılmalıdır?
Çocukların düşünce, duygu ve davranış biçimleri ile ilişkili herhangi bir problemin çözümünde etkili bir şekilde kullanılabilmektedir.
Özellikle şu durumlarda oyun terapisine başvurulabilir:
- Aile içi çatışmalar
- Boşanma süreci
- Okul uyum sorunları
- Kardeş kıskançlığı
- Özgüven eksikliği
Çocukların Dünyasını Anlamak
Çocukların kendilerine has dünyasını öğrenebilmek ve onlara gelişim gösterebilmeleri adına destek olabilmek adına kıymetli bir yaklaşımdır. Oyun oynayan çocuklar iç dünyalarında olup biteni dışavururken oyun terapistleri onların istek ve ihtiyaçlarını öğrenmeyi hedefler.
Bilişsel temelli oyun terapileri, çocukların olumsuz düşüncelerini değiştirmelerine önemli bir ölçüde katkı sağlar. Oyun yoluyla, çocuklar duygusal yaralarını iyileştirip sorunlarıyla baş etmeyi öğrenebilirler.
Eğer çocuğunuzda duygusal ya da davranışsal problemler gözlemliyorsanız, Psikomental Psikoloji uzman terapistlerinden profesyonel destek alabilirsiniz.
